زلزله سیاسی در ریاض؛ ۱۳ مقام سعودی برکنار شدند | پای بن سلمان در میان است؟
رویداد۲۴| رسانههای رسمی عربستان تنها به بیانیههای کوتاه درباره حکمهای جدید ملک سلمان بسنده کردهاند، تحلیلها در رسانههای عربی و بینالمللی حکایت از آن دارد که ریاض در آستانه یک بازتنظیم ساختاری در بدنه دولت و نهادهای کلیدی خود قرار دارد.
بر اساس فرمانهای سلطنتی که روز پنجشنبه منتشر شد، پادشاه عربستان شماری از مقامات ارشد را عزل یا منصوب کرد، از جمله خالد بنعبدالعزیز الفالح، وزیر سرمایهگذاری که پس از چند سال حضور در این سمت، به مقام وزیر مشاور و عضو کابینه منتقل شد و فهد بنعبدالجلیل بنعلی آلسیف جایگزین او شد. همچنین تغییرات گستردهای در سطح وزارتها، دستگاه قضایی و استانداریها صورت گرفت که رسانهای کردن آن در فاصله کوتاهی پس از انتشار نشاندهنده «عمق و وسعت این تحول» است.
رسانههای عربی، از جمله عکاظ و واس (خبرگزاری رسمی سعودی)، اجرای این احکام را نه فقط یک «جابهجایی اداری معمول» بلکه بخشی از بازآرایی گستردهتر ساختار حکمرانی توصیف کردهاند. اقدامی که همسو با چشمانداز آینده اقتصادی کشور و تلاش برای جذب سرمایهگذاری خارجی (FDI) دیده میشود.
تحلیلگران در رسانههای عربی بر این باورند که انتخاب فهد بنعبدالجلیل آلسیف به عنوان وزیر جدید سرمایهگذاری، سیگنالی واضح درباره تمرکز ریاض بر استراتژیهای اقتصادی و جذب سرمایه خارجی است؛ آلسیف پیشتر در بخش استراتژی سرمایهگذاری صندوق سرمایهگذاری عمومی (PIF) حضور داشته و تجربهاش در این حوزه میتواند به تحقق اهداف سختگیرانه اقتصادی عربستان کمک کند.
ریاض در حال بازسازی نیروی اجرایی و نظارتی
علاوه بر تغییر وزیر سرمایهگذاری، تغییرات در دادستانی کل و دیوان مظالم نیز نشان میدهد که ریاض در حال بازسازی نیروی اجرایی و نظارتی خود است؛ موضوعی که تحلیلگران عربی آن را پاسخی به انتقادات داخلی درباره کارایی ادارات و نیاز به اصلاحات ساختاری میدانند.
از سوی دیگر، رسانههای منطقهای به ابعاد سیاسی این تغییرات نیز اشاره میکنند. در حالی که بیانیههای رسمی دلیل مشخصی برای تغییر مقامات ارائه نمیدهند، تحلیلگران بر این باورند که فشارهای داخلی برای اصلاحات و نیاز به آمادگی برای میزبانی رویدادهای بزرگ بینالمللی (مانند Expo ۲۰۳۰ و جام جهانی فوتبال ۲۰۳۴) ممکن است ریاض را وادار به سرعت بخشیدن به تغییرات کرده باشد.
در فضای رسانههای عربی همچنین تاکید شده که با وجود انتقال الفالح به عنوان مشاور در هیئت وزیران، دور جدید برکناریهای گسترده میتواند نشانهای از تلاش برای پاکسازی رژیم از چهرههای ناکارآمد یا غیرهمراستا با اهداف بلندمدت حکومت باشد؛ تحلیلهایی که بیشتر به بازتنظیم قدرت درون خانواده سعودی و تقویت نقش تکنوکراتها در سیاست اقتصادی اشاره دارند.
فصل تازه در سیاست داخلی عربستان
برکناری و انتصاب ۱۳ مقام ارشد سعودی در روزهای اخیر، بیش از یک جابهجایی ساده دولتی، بازتاب یک فصل تازه در سیاست داخلی عربستان است؛ فصلی که در آن انتظارات برای تحول اقتصادی، جذب سرمایهگذاری، و بهینهسازی نهادهای حاکمیتی در کنار چالشهای سیاسی و اجتماعی قرار دارد.
به نظر میرسد که ریاض، بهرغم عدم ارائه توضیحات رسمی، قصد دارد با این تحولات قدرت اجرایی و اقتصادی خود را تقویت کند. هرچند تحلیلگران در رسانههای عربی هشدار دادهاند که این جابهجایی گسترده میتواند نشانه افزایش تنشها و رقابتهای درونی قدرت نیز باشد و نه صرفاً یک بازآرایی تکنوکراتیک.
